O HOMÍNIDO MÁIS VELLO

O xacemento de Atapuerca (Burgos) é considerado como un dos máis importantes na procura de restos arqueolóxicos do mundo. Nos últimos 20 anos téñense descuberto numerosas e imprescindibles aportacións para o estudo da evolución humana en dito lugar, como en 1994, ano no que descubriron os fósiles europeos máis antigos coñecidos; 80 pezas de 6 individuos da especie Homo Antecessor que viviron alí hai máis de 780.000 anos. A pasada semana deuse a coñecer outro descubrimento moi importante: o ADN do homínido máis antigo que se coñece.

A partir dun fémur de 400.000 anos de antigüidade conseguiron secuenciar o ADN do homínido, que foi atopado na Sima de los Huesos de Atapuerca. Esta cova está localizada nun pozo vertical de 13 metros de profundidade, a 30 metros baixo a superficie terrestre, e posúe elevados e estables niveis de humidade e unha temperatura inmutable de 10,6ºC. Estas condicións resultaron favorables para a conservación dos fósiles, segundo afirma Matthias Meyer, investigador do Instituto Max Planck de Antropoloxía Evolutiva (a institución encargada de realizar a investigación).

Non obstante, descifrar o ADN a partir de fósiles de case medio millón de anos de antigüidade non é doado. Co tempo, o ADN fragméntase en cadeas moi pequenas, e recoñecelo vólvese unha tarefa ardua. Por isto, non se sabe a que especie pertence a información xenética do fósil atopado a semana pasada, e habería que ter o seu xenoma completo para ter coñecemento diso. Mentres que a secuencia xenética humana ten 3.200 millóns de pares de bases, o equipo de investigadores que se dedican a intentar recompoñer os ADN dos fósiles adoita traballar con 50 e incluso ás veces 30.

Por agora só se ten descuberto o ADN mitocondrial deste achado, que é o que contén o orgánulo celular encargado da respiración (por suposto, a escala celular). Tras a comparación do material xenético mitocondrial co de outros fósiles, os científicos manteñen a hipótese de que sexa unha especie híbrida. Mentres que o ADN é máis semellante ó do Homínido de Denisova, o aspecto físico do fémur alberga máis similitudes co do Neandertal. Polo tanto, podemos estar ante un individuo híbrido de neandertais e denisovanos.

Este descubrimento, como moitos outros da arqueoloxía, é decisivo para coñecer mellor a orixe da humanidade, cuestión que ten ocupada a boa parte da comunidade científica dende hai séculos.

Autora: Ariadna Cordal García

Esta entrada foi publicada en Bioloxía celular, Evolución, Orixe humana e etiquetada , , . Garda o enlace permanente.

32 Responses to O HOMÍNIDO MÁIS VELLO

  1. Victor di:

    Que é iso do ADN mitocondrial; é outro tipo de ADN?

    • faa-diegocores di:

      É o material xenético das mitocondrrias, os orgánulos que xeran enerxía para a célula. Reprodúcese cando a célula eucariota se divide. Evolutivamente o ADN mitocondrial descende de xenomas circulares pertencentes a bacterias que foron anglobadas nun antigo ancestro das células eucariotas.

    • faa-sergioserantes di:

      Trátase do material xenético das mitocondrias, que de certo modo reprodúcese por si mesmo ao dividirse a célula eucariota, e se atopa en continua replicación.

  2. faa-saracastro di:

    Así é. O ADN mitocondrial é un tipo de ADN que se atopa nas mitocondrias, que son os orgánulos que xeran enerxía para a célula. O ADN mitocondrial reprodúcese por sí mesmo cando a célula eucariota se divide.
    Evolutivamente, descende de xenomas circulares pertencentes a bacterias, que foron englobadas por un antigo antepasado das células eucariotas.

  3. fab-iriamartinez di:

    O ADN mitocondria é o ADN que se encontra dentro das mitocondrias celulares, orgánulos eucarióticos que fabrican a maior parte do ATP (molécula que almacena e cede enerxía na célula) a partir da enerxía obtida na oxidación dos alimentos. Porén, a maioría do ADN presente nas células eucarióticas está no núcleo celular.
    O ADN mitocondrial pode considerarse como o noso “cromosoma” máis pequeno, aínda que é bastante distinto dos verdadeiros cromosomas do núcleo. Foi a primeira parte do xenoma humano que foi secuenciada. Nos humanos e na maioría das especies hérdase só da nai.

  4. faa-fatimaf di:

    O ADN mitocondrial é un material xenético que se atopa no interior das mitocondrias e que se herda unicamente por vía materna, é dicir, aínda que tanto os homes como mulleres teñen este tipo de ADN, unicamente elas transmítenllo á súa descendencia, xa que durante a fecundación o óvulo é o que aporta o citoplasma ó cigoto, e é no citoplasma onde se atopan as mitocondrias.

  5. faa-martinlosada di:

    O ADN mitocondrial é o ADN que pertence a mitocondria, os organulos que xeran enerxía para a célula, e que ten como características que se reproduce por si mismo cando a célula ecuatorial se divide e ten tan só 37 genes en comparación cos 20.000-25.000 genes que ten o ADN cromosómico nuclear humanos

  6. faa-lauravazquez di:

    Dentro de cada célula do corpo, hai un núcleo que contén o ADN, un material xenético único para cada persoa. Pero hai outro tipo de ADN nas células que se atopa nas mitocondrias (estructuras encargadas de proporcionar enerxía). Este material xenético permite ver o pasado a traves das diferentes xeracións. O ADN mitocondrial hérdase de nai a fillo, así que non suele cambiar dunha xeración a outra. De vez en cando aparece un “erro tipográfico”, unha mutación, que se reflexará no ADN mitocondrial do individuo. Se ese individuo é unha muller e ten fillos, esa alteración herdarana os seus fillos e así sucesivamente. Isto dalle moita información ós investigadores sobre a emigración dos nosos antepasados xa que se un grupo ten unha mutación que o outro non ten, é porque nun determinado momento esa especie separouse e tomou rumbos diferentes.

  7. fab-sofiacastineiras di:

    O ADN mitocondrial é un xenoma existente no interior das mitocondrias formado por un cromosoma circular de ADN que está en número variable de copias segundo os tecidos.

  8. faa-christiancacabelos di:

    Ola!
    O ADN mitocondrial (mtDNA) é un material xenético circular pechado de doble cadea que se localiza no interior das mitocondrias celulares.
    O ADN mitocondrial herédase por vía materna, é decir, aínda que tanto homes como mulleres teñen ADN mitocondrial, únicamente éstas últimas o transmiten a su descendencia. Isto débese a que durante a fecundación é o óvulo o que aporta o citoplasma ao zigoto, e é no citoplasma ónde se localizan as mitocondrias.

  9. Victor di:

    Por que non se pode utilizar o ADN mitocondrial para estudiar a herdanza masculina?

    • faa-manuelcacabelos di:

      Porque o ADN mitocondrial herédase so por vía materna,é dicir, aínda que tanto homes como mulleres teñamos ADN mitocondrial, esto so se obten por descendencia materna.. As razóns de que sexa así son: a simple dilución (porque o óvulo contén de 100.000 a 1.000.000 moléculas de ADNmt, mentres que o espermatozoide só de 100 a 1.000). As mitocondrias do espermatozoide non chegan a entrar no cigoto ou son marcadas con ubiquitina para a súa destrución posterior na fase embrionaria. Algunhas técnicas de fertilización in vitro, especialmente inxectar o espermatozoide no óvulo, poden interferir con isto. Esto acontece nos humanos e na maioria dos seres pluricelulares.

    • faa-christiancacabelos di:

      Ola!
      Pois non se pode empregar o ADN mitocondrial para estudar a herdanza masculina porque este só se hereda a través da nai e os homes ao non “doalo” non permiten isto.

    • fab-iriamartinez di:

      O ADN mitocondrial non se pode empregar para estudar a herdanza masculina xa que as mulleres son as que transmiten a súa descendencia non os homes

    • faa-sergioserantes di:

      Aínda que tanto homes como mulleres temos este tipo de ADN, só as mulleres o transmiten aos seus descendentes, así que estudándoo soamente saberiamos cousas sobre a herdanza feminina, nunca sobre a masculina.

  10. fab-yamilayelpez di:

    Unha comparación de ADN de persoas de distintas etnias revelou unha envoltura molecular común, que provén dun ancestro común femenino. O genoma mitocondrial só se atopa nas mulleres, o que implica que tódolos seres humanos som descendentes dunha fémina común (por vía materna), e por iso tamén recibe o nome de “Eva”.
    As investigacións revelan que este ancestro vivíu hai uns 200.000 anos, e calcúlase que habitou zoas orientais de África.

  11. faa-igonzalez di:

    O ADN mitocondrial de mamíferos pénsase que é únicamente herdanza materna. Cantidades moi pequenas, paternalmente herdado de ADN mitocondrial, detectáronse na reacción da cadena da polimerasa (PCR) en ratóns despois de varias xeracións de cruces entre especies. Este ADN, desaparece na embrioxénese temprana por selección, inactivación ou dilución na inmensa cantidade de cromosomas que pusúe un ovocito. De este modo, os homes, que non teñen óvulos, non poden conter este ADN, en cambio as mulleres si.

  12. faa-veronicanoya di:

    Non se pode utilizar o ADN mitocondrial para estudar a herdanza masculina porque, aínda que homes e mulleres temos ADN mitocondrial, só o materno é herdado polos fillos.

  13. faa-saracastro di:

    O ADN mitocondrial non se pode empregar para estudar a herdanza masculina porque se hereda por vía materna, é dicir, aínda que tanto homes coma mulleres o teñen, únicamente estas últimas o transmiten á súa descendencia. Isto é debido a que durante a fecundación é o óvulo o que aporta o citoplasma ó cigoto, e é no citoplasma onde se localizan as mitocondrias.

  14. faa-noeliaparracho di:

    A razón pola cal non se pode utilizar o ADN mitocondrial para estudiar a herdanza masculina, como xa dixeron os meus compañeiros, é que este tipo de ADN hérdase por vía materna. Tanto homes coma mulleres o teñen, porén, só as mulleres o transmiten á súa descendencia. Isto é debido a que durante a fecundación é o óvulo o que aporta o citoplasma ó cigoto, e é no citoplasma onde se localizan as mitocondrias, e polo tanto, o ADN mitocondrial.

  15. fab-javiercarou di:

    O ADN mitocondrial non se pode empregar para estudar a herdanza masculina porque durante o proceso de fecundación do óvulo polo espermatozoide, soamente o núcleo do espermatozoide logra penetrar o óvulo. En consecuencia, as mitocondrias (e o seu ADN mitocondrial) proveñen do óvulo, e dicir, da nai.

  16. Victor di:

    E se non contamos con ADN, como podemos coñecer o parentesco entre as especies?

    • faa-diegocores di:

      Para determinar o parentesco os científicos básanse en características tanto fisiolóxicas como físicas. Por exemplo a estrutura do corpo, similitudes entre os ósos, o desenvolvemento embrionario ou o lugar onde viven.

  17. Victor di:

    RECORDADE QUE HOXE REMATA O PRAZO DE TRABALLO AVALIABLE PARA ESTE TRIMESTRE.

  18. faa-laurarey di:

    O parentesco entre ás especies pódese coñecer:
    – Mediante probas anatómicas, o estudo de estruturas corporais dos órganos co fin de establecer posibles relacións de parentesco.
    – Probas paleontolóxicas, baseadas no estudo dos fósiles, xa que moitos deles gardan similitude con especies actuais.
    – Probas embrionarias, comparando o desenvolvemento embrionario de distintos animais
    – Probas bioxeográficas, baseadas no estudo da distribución xeográfica das especies, pois segundo a teoría da evolución os organismos que habitan xuntos nunha determinada área evolucionan de maneira similar.

  19. faa-ricardop di:

    Pois podemos facer a Proba do Carbono 14, xa que non hay duas probas iguais, se coincidisen serian a mesma especie, esta proba usase maioritariamente nos ósos.

  20. faa-saracastro di:

    Hoxe en día a verdade é que a meirande parte dos parentescos se descobren mediande probas de ADN, pero tamén é certo que non só existen estes métodos, senón que exsisten algúns outros como os que din os meus compañeiros.
    A proba de Carbono 14 é quizá unha das máis viables, posto que ao non haber dúas iguais, se estas coinciden, estamos obrigados a dicir que se trata da mesma especie.
    En canto ás probas das que fala Laura, son tamén viables, non digo o contrario, pero quizá teñen un maior risco de cometer algún erro.

  21. faa-noeliaparracho di:

    As probas de ADN son as máis ultilizadas e fiables na actualidade. Tamén existen outros tipos de probas como as paleontolóxicas, anatómicas… nomeadas por Laura, pero estas teñen unha maoir marxe de erro, xa que hai especies moi parecidas que por esas probas poderían parecer da mesma especie sen selo realmente. Polo que, finalmente, ante a ausencia de ADN, a proba máis fiable é a do Carbono 14.

  22. fab-andreabrea di:

    Se non podemos ter en conta o ADN, a proba da que máis nos podemos fiar é a do Carbono 14, esta proba consite en: todo corpo ou organismo contén e consume carbón, pero unha vez que morremos, deixamos de consumir carbón, e este decae nunha razón fixa. Entón o estudo revisa cal é o seu contido e cal debeu de ser o seu contido orixinal, e así pódese determinar, por exemplo, de cando data un fósil.

  23. fab-ariadnacordal di:

    Actualmente emprégase maioritariamente o ADN para coñecer as relacións de parentesco entre especies. Non obstante, ademais da posibilidade de extracción do ADN (que pode ser de tres tipos: extracción de ámbar, extracción de cristais dos ósos ou extracción directa dos fósiles), a cal sen dúbida é a máis precisa, convén destacar outros métodos que foron usados sobre todo antes do descubrimento do ADN, as denominadas ‘probas da evolución’: as probas taxonómicas, as probas anatómicas, as probas embriolóxicas e as probas paleontolóxicas.

    • faa-noeliaparracho di:

      Aínda que esas probas foron ultilizadas durante moitos anos, poden levar a erros pola semellanza entre diferetes especies, por iso, na miña opinión, a proba de carbono 14 é importante nomeala, xa que é . máis fiable ante a ausencia de ADN.

  24. faa-fatimalago di:

    O xenoma mitocondrial é o material xenético das mitocondrias, orgánulos que xeneran enerxía para a célula. Este ADN reprodúcese por si mesmo automáticamente cando a célula eucariota se divide. Este ADN é unha molécula bicatenaria, circular, cerrada, sin extremos. O cromosoma mitocondrial organízase en “nucleoides”.
    O ADN mitocondrial humano ten características únicas que o fan moi apropiado para estudos microevolutivos: a herdanza do xenoma mitocondrial realízase exclusivamente pola vía materna, sen recombinarse. Este ADN pódese extraer de mostras de calquer texido, incluso da sangue e do texido óseo. Grazas á súa presenza no óso pódese obter un xenoma de individuos xa mortos dende fai moitos anos. Por iso se utiliza para determinar variabilidade en poboacións naturais, información útil para a conservación de especies en perigo de extinción.